Tài liệu‎ > ‎

Bắc vệ Đại tướng quân Nghiêm Kế

đăng 08:51, 24 thg 7, 2012 bởi Đức Nghiêm   [ đã cập nhật 11:21, 13 thg 3, 2014 ]
嚴計 
Nghiêm Kế (嚴計;1214-?) tên thụy là Thuần Công, người xã Lan Độ, huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, Kinh Bắc, nay là làng Quan Độ, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, Bắc Ninh. Ông là con trai trưởng của Quận công Đại tư mã Nghiêm Tĩnh (thụy Triệu Xương) và Quận phu nhân Lý Thị Phương (hiệu Từ Tiên); và là cháu nội của Lan thượng tướng Nghiêm Xã (hiệu Phúc Tường).

Nghiêm Kế vốn thông minh tài chí, văn võ kiêm thông, túc trí đa mưu và rất am hiểu võ nghệ. Ông là người có công lớn trong việc bảo vệ biên giớiđất nước và đánh đuổi giặc Nguyên-Mông xâm lượng nước ta thời Trần. Ông được nhà vua phong tặng bằng sắc: Đặc tiến phụ quốc - Bắc vệ Đại tướng quân và ban Hầu tước, rồi lên Công tước, tặng phong Thái bảo dũng Quận công.

Thân thế và sự nghiệp

Nghiêm Tướng Công có tên húy là Kế, thụy Thuần Công, là con trai trưởng của cụ Quận công Đại tư mã Nghiêm Tĩnh (thụy Triệu Xương) và bà Quận phu nhân Lý Thị Phương (hiệu Từ Tiên). Tướng côngNghiêm Tướng Công tên húy là Kế, thụy Thuần Công, sinh năm Giáp Tuất (1214 - thời Lý Huệ Tông - Kiến Gia năm thứ 4); là võ tướng đời Trần Thái Tông và Trần Thánh Tông.

Tướng Công là con trai trưởng của Quận công Đại tư mã Nghiêm Tĩnh (thụy Triệu Xương) và Quận phu nhân Lý Thị Phương (hiệu Từ Tiên). Ông là cháu nội của Lan thượng tướng Nghiêm Xã (hiệu Phúc Tường).

Thuở nhỏ Nghiêm Kế theo học chữ nho và theo thân phụ thụ nghiệp tại kinh thành, rồi được thân phụ truyền lại binh pháp và thập bát ban võ nghệ. Vốn thông minh tài chí và ham học, đến tuổi thành niên ông được mọi người ca ngợi là một trang tuấn kiệt, văn võ kiêm thông, túc trí đa mưu.

Sau khi nhà Trần giành được ngôi báu, nắm quyền thiên hạ; đã mở nhiều cuộc thi văn võ để kén chọn nhân tài. Năm được cơ hội đó, Nghiêm Kế đã kịp thời ứng thí và giành được huân tích vẻ vang; vốn xuất thân thế gia lệnh tộc, ông càng được Nhà vua tin tưởng chọn làm vị tướng chỉ huy bảo vệ Hoàng thành.

Vào những năm Đinh Tỵ và Mậu Ngọ (1257-1258), đứng trước nguy cơ xâm lược của đế chế Mông Cổ, vua tôi nhà Trần đã khẩn cấp chuẩn bị chu đáo để bảo vệ non sông Đại Việt. Năm 1257, chúa Mông Cổ mở cuộc tiến công lớn nhằm tiêu diệt Nam Tống, đạo quân của Ngột Lương Hợp Nha (U-ri-ang-khai-đai) ở Vân Nam được lệnh tiến xuống đánh chiếm nước Đại Việt rồi từ đó hòng mở rộng gọng kìm đánh lên miền nam Trung Quốc nhằm phối hợp với 3 đạo quân từ phía Bắc đánh xuống.

Nắm được ý đồ đen tối của kẻ thù, các đạo quân thủy bộ dưới quyền chỉ huy của Trần Quốc Tuấn tiến lên bố trí phòng thủ biên giới. Lúc này, Nghiêm Kế được vua Trần Thái Tông cử làm Bắc vệ Đại tướng quân có nhiệm vụ trấn giữ ở biên giới phía Bắc.

Đầu năm 1258, quân địch theo lưu vực sông Hồng tiến vào xâm lược nước ta, thời gian đầu chúng tấn công ồ ạt vào trận địa quân ta. Để bảo toàn lực lượng, triều đình quyết định tạm thời rút khỏi kinh thành, quân giặc chiếm được thành Thăng Long, nhưng không tìm đâu ra bóng người và lương thực. Chỉ sau 9 ngày đóng quân giữa kinh thành vắng lặng và trống trải, quân địch đã gặp khó khăn về lương thực.

Chiến lược đánh nhanh, thắng nhanh và cướp lương thực để nuôi quân của quân địch bị phá sản. Biết được thời cơ phản công đã đến, ngày 29/1/1258 (tức 24 tháng Chạp năm Mậu Ngọ), quân ta ngược dòng sông Hồng tiến lên mở cuộc tấn công quyết liệt vào Đông Bộ Đầu, quân địch bị đánh bật ra khỏi kinh thành, chúng theo dòng sông Hồng tháo chạy về phía Tây Bắc, trong cuộc truy kích đó, Nghiêm Kế đã dẫn một đội quân gồm hơn 700 binh lính đánh tung thâm vào đội hình quân giặc, lập chiến tích vẻ vang. Sau đó, Đức Trần Hưng Đạo còn giao cho ông hàng vạn binh sĩ, mở những trận huyết chiến tiêu diệt kẻ thù, Nghiêm Kế đã liên tiếp lập nhiều chiến công hiển hách. Cuối cùng giặc Nguyên-Mông bị thất bại nhục nhã và sau 1 tháng phải rút về đất nước với nôi cay đắng ê chề.

Sau khi đất nước trở lại thanh bình, vua Trần đã phong cho Nghiêm Kế là Đặc tiến phụ quốc - Bắc vệ Đại tướng quân và ban Hầu tước, rồi lên Công tước, tặng phong Thái bảo dũng Quận công, từ đây phu nhân của Nghiêm Kế là Nguyễn Quý Thị Ngọc Liên (hiệu Từ Cẩn) được ban hiệu Quận Phu Nhân.

Khi về già, Nghiêm Kế tạ thế tại kinh sư, về sau con cháu mang hài cốt ông về táng tại An Phong huyện, Xuân Lôi xã, Chân Lại Xứ tha ma. Sau này con cháu đặt mua một mẫu ruộng để làm tự điền. Nghiêm Kế mất ngày 3/2 âm lịch.

Trước Từ Đường thờ Nghiêm Kế có đôi câu đối ca ngợi ông như sau:

Bình Thát trừ hung an xã tắc
Phò Trần tá quốc cứu lê dân.
Hay câu:
Vĩ tích bình Mông vạn cổ phương danh thùy Bắc địa
Huân công hộ Quốc thu sự nghiệp trấn Nam thiên.
Nghĩa:
Thành tích Bình Nguyên muôn thuở tiếng thơm lừng đất Bắc
Công lao giúp nước ngàn thu sự nghiệp dậy trời Nam.

Chính thất của Nghiêm Kế là Nguyễn Quý Thị húy Ngọc Liên, hiệu Từ Cẩn, được vua phong tặng Quận phu nhân và ban tên thụy Huệ Phương. Bà là con gái rất mực yêu quý của Quận công Nguyễn Quý Vượng tại kinh sư. Bà mất ngày 5/5 âm lịch, thọ 89 tuổi, mộ táng cùng chồng.

Nghiêm Kế và phu nhân sinh hạ nhị nam:
- Trưởng nam: viết Mưu (tảo một)
- Thứ nam: viết Thức sinh năm Bính Ngọ thời Trần Thái Tông.

Đọc thêm:
DMCA.com
Comments